Luật môi trường đang bước vào giai đoạn khắt khe hơn khi các chính phủ tăng cường quy định về phát thải carbon và chuyển từ những cam kết khí hậu mang tính định hướng sang các tiêu chuẩn tuân thủ có thể thực thi. Tại các nền kinh tế lớn, nhà lập pháp và cơ quan quản lý đang mở rộng các yêu cầu về đo lường khí nhà kính, báo cáo phát thải, kiểm soát giấy phép và công bố thông tin liên quan đến khí hậu. Đối với doanh nghiệp, sự chuyển dịch này đồng nghĩa với việc tuân thủ carbon không còn chỉ là vấn đề hẹp của riêng bộ phận môi trường. Giờ đây, nó ảnh hưởng đến quản trị doanh nghiệp, tài chính, mua sắm, thương mại và rủi ro tranh tụng.
Các cập nhật pháp lý gần đây phản ánh một xu hướng rõ ràng: cơ quan quản lý muốn có dữ liệu phát thải chính xác hơn, công bố nhanh hơn và bằng chứng mạnh mẽ hơn cho thấy các mục tiêu khí hậu được hậu thuẫn bằng hành động cụ thể. Tại nhiều khu vực pháp lý, doanh nghiệp hiện không chỉ phải tính đến phát thải trực tiếp từ hoạt động do mình sở hữu, thường được gọi là Phạm vi 1, và phát thải gián tiếp từ năng lượng mua vào, hay Phạm vi 2, mà còn cả phát thải từ chuỗi cung ứng và liên quan đến sản phẩm, được gọi là Phạm vi 3. Mặc dù nghĩa vụ đối với Phạm vi 3 vẫn phức tạp và khác nhau theo từng thị trường, đây đang trở thành trọng tâm lớn về tuân thủ vì thường chiếm tỷ trọng lớn nhất trong dấu chân carbon của doanh nghiệp.
Nghĩa vụ báo cáo và công bố thông tin chặt chẽ hơn
Một trong những diễn biến quan trọng nhất của luật môi trường là việc tích hợp báo cáo carbon vào các hệ thống công bố thông tin doanh nghiệp chính thống. Cơ quan quản lý chứng khoán, sở giao dịch chứng khoán và cơ quan quản lý tài chính ngày càng yêu cầu báo cáo rủi ro khí hậu gắn với quản trị, chiến lược, kết quả phát thải và kế hoạch chuyển đổi. Điều này đánh dấu sự chuyển dịch từ báo cáo bền vững tự nguyện sang các khuôn khổ công bố thông tin được chuẩn hóa, có thể thẩm tra và có khả năng bị cưỡng chế thực thi.
Đối với doanh nghiệp, điều này tạo ra hai áp lực pháp lý. Thứ nhất, dữ liệu phát thải phải đủ tin cậy để chịu được sự xem xét của cơ quan quản lý. Thứ hai, các tuyên bố công khai về trung hòa carbon, kế hoạch phát thải ròng bằng 0 hoặc cắt giảm phát thải có thể làm phát sinh trách nhiệm pháp lý nếu gây hiểu lầm, không có căn cứ hoặc không nhất quán với hồ sơ nội bộ. Hoạt động thực thi chống tẩy xanh đang gia tăng, và cơ quan quản lý đang theo dõi chặt chẽ hơn các tuyên bố tiếp thị môi trường, việc sử dụng tín chỉ bù trừ carbon và các thực hành công bố thông tin có chọn lọc.
Cấp phép, định giá và tiêu chuẩn công nghiệp
Các cơ quan môi trường cũng đang siết chặt các quy định vận hành đối với những ngành có mức phát thải cao như năng lượng, sản xuất, vận tải, xây dựng và công nghiệp nặng. Các điều kiện cấp phép được cập nhật có thể áp đặt ngưỡng phát thải nghiêm ngặt hơn, yêu cầu bắt buộc về công nghệ giám sát, tiêu chuẩn nhiên liệu hoặc lộ trình khử carbon. Tại một số khu vực, các hệ thống định giá carbon, bao gồm cơ chế giao dịch phát thải và thuế carbon, đang được mở rộng hoặc điều chỉnh lại để thúc đẩy cắt giảm nhanh hơn.
Các công cụ pháp lý này đang làm thay đổi chiến lược tuân thủ. Doanh nghiệp phải đánh giá liệu các cơ sở của mình còn phù hợp với kỹ thuật hiện có tốt nhất, các chuẩn mực riêng của ngành và luật địa phương về phát thải vào không khí hay không. Các biện pháp xuyên biên giới, bao gồm cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, đang làm tăng thêm một tầng phức tạp bằng cách gắn chi phí carbon hoặc nghĩa vụ báo cáo vào hàng hóa nhập khẩu. Các nhà xuất khẩu và nhập khẩu hiện đối mặt với áp lực ngày càng lớn trong việc ghi nhận phát thải hàm chứa và chứng minh tuân thủ tại nhiều khu vực pháp lý.
Rủi ro thực thi và tranh tụng
Rủi ro thực thi đang gia tăng cùng với các quy định mới. Cơ quan quản lý đang sử dụng kiểm toán, xử phạt, rà soát giấy phép và các biện pháp khắc phục bắt buộc để xử lý hành vi không tuân thủ. Đồng thời, tranh tụng khí hậu đang mở rộng. Các yêu cầu khởi kiện có thể đến từ nhà đầu tư, người tiêu dùng, cộng đồng hoặc các nhóm vận động và có thể nhắm vào việc công bố thông tin không đầy đủ, không quản lý rủi ro khí hậu có thể dự liệu, tác động ô nhiễm hoặc không đáp ứng các nghĩa vụ theo luật định.
Hội đồng quản trị và đội ngũ điều hành cấp cao ngày càng được kỳ vọng phải giám sát tuân thủ khí hậu như một vấn đề cốt lõi về pháp lý và vận hành. Kiểm soát nội bộ yếu kém, lưu trữ hồ sơ kém và hệ thống báo cáo rời rạc có thể khiến doanh nghiệp đối mặt với tiền phạt, tổn hại danh tiếng và hành động từ cổ đông. Vì vậy, luật môi trường đang ngày càng gắn chặt hơn với trách nhiệm giám sát ủy thác và quản trị rủi ro doanh nghiệp.
Doanh nghiệp nên làm gì ngay bây giờ
Để ứng phó, doanh nghiệp nên rà soát kiểm kê phát thải, tăng cường quy trình xác minh, lập bản đồ nghĩa vụ pháp lý theo từng khu vực pháp lý và bảo đảm các tuyên bố về phát triển bền vững phù hợp với kết quả hoạt động đã được ghi nhận. Các điều khoản hợp đồng với nhà cung cấp có thể cần được cập nhật để bảo đảm dữ liệu phát thải, quyền kiểm toán và các cam kết tuân thủ. Doanh nghiệp cũng nên theo dõi các tiêu chuẩn đang thay đổi từ cơ quan quản lý môi trường, cơ quan tài chính và các tổ chức báo cáo quốc tế để tránh bị tụt lại phía sau.
Tuân thủ carbon không còn là mối quan ngại của tương lai. Đó là yêu cầu pháp lý của hiện tại, được định hình bởi luật môi trường đang thay đổi nhanh chóng. Khi cơ quan quản lý nâng cao tiêu chuẩn về minh bạch và trách nhiệm giải trình, những doanh nghiệp đầu tư sớm vào chất lượng dữ liệu, quản trị và kế hoạch chuyển đổi đáng tin cậy sẽ có vị thế tốt hơn để quản lý rủi ro và duy trì năng lực cạnh tranh trong nền kinh tế carbon thấp.
Source: Bravetopic